Sunitus - De instelling van de geest

Nederland roemt zich er al jaren op dat het een land van tolerantie en compromis is. Vooral het laatste is voor mij een punt van interesse, want tolerantie, een cultureel goed waar één dwarse politicus al een zooitje van kan maken (ik noem geen namen). We promoten de cultuur van compromis al jaren in andere landen. Eigenlijk moet je ‘je maintaindrai’ (red. motto/leus van onze monarchie, als je me niet gelooft kijk dan op het wapenteken aan de voorkant van je paspoort) veranderen in iets in de trant van ‘lang leve het poldermodel’. (N.B. verkiezingsposters moeten in het Nederlands maar onze koningin heeft een Frans motto?)

Lang, lang geleden was er een stadje in het zuiden van Europa. Ze konden niet in Romeinse letters schrijven – de Romeinen, tsja die waren nog niet meer dan boeren op ’t veld – en liepen in korte wapenrokjes of megagrote lappen stof rond. En toch, toch zijn de grootste ideeën uit dit stadje gekomen. Ik spreek natuurlijk hier over Athene.

We kennen allemaal de verhalen over de oorlog van Troje, de Peleponnesische oorlogen, Socrates, Aristoteles en alle andere mythes en verhalen die ik hier ben verget en. Dit zijn zaken interessant genoeg voor vijfhonderd-en-een columns, maar niet het onderwerp van deze. Bekend is dat Athene een directe democratie was. De in zes meter stof verpakte mannen stonden onder de hete zon te overleggen over toekomstige wetten, oorlogen en vrede; de volksvergadering. Maar belangrijke functies en zaken kwamen neer op de schouders van magistraten. Zeshonderd van de zevenhonderd magistraten werden door middel van een loting uitgekozen. Maar een van de belangrijkste rechten, het recht op initiatief, bleef bij de volksvergadering liggen.