Sunitus - De instelling van de geest

Sinds de zestiende en zeventiende eeuw hebben verschillende filosofen uit westerse landen eeuwenlang gepleit voor de invoer van mensenrechten. Ze vonden dat men vrij moest zijn in het uiten van zijn mening, in het belijden van zijn religie, in het genieten van onderwijs en noem maar op. Om deze mensenrechten in de westerse landen en de rest van de wereld als universele normen te aanvaarden, moest men kennelijk eerst de gruwelijkheden van de Tweede Wereldoorlog meemaken. Pas hierna zijn de mensenrechten als universele normen verklaard.

Een grote voorstander van de universele mensenrechten was de Amerikaanse filosoof John Rawls. In zijn werk “A Theory of Justice” stelt hij dat er gezocht moet worden naar rechtvaardigheid in de samenleving. Deze rechtvaardigheid kan gevonden worden als mensen zich achter een zogenoemde “sluier van onwetendheid” bevinden. Mensen moeten zich dan voorstellen dat ze geboren zullen worden zonder kennis van hun ras, etniciteit, geboorteplaats, woonplaats, geslacht of religie. De vrijheidsrechten die men dan wil hebben, moeten volgens Rawls, als universele normen beschouwd worden en zorgen voor rechtvaardigheid in de samenleving. Deze oproep van Rawls is niet nieuw. De Islam vroeg al in de zevende eeuw aandacht voor mensenrechten.

Mensenrechten spelen binnen de Islam een grote rol. Deze zijn, verspreid over de Koran, in verschillende verzen behandeld. Ook zijn er vele ahadith over mensenrechten. Binnen de Islam kunnen de rechten van de mens in vijf hoofdcategorieën verdeeld worden. Deze categorieën zijn de vrijheid op het leven, de vrijheid van religie, de vrijheid van intelligentie, de veiligheid van de naaste familieleden en ten slotte het recht op eigendom. Deze vijf zijn de hoofdcategorieën, specifieke vrijheden kunnen onder deze categorieën verdeeld worden. Zo vallen de vrijheid van onderwijs en de vrijheid van meningsuiting bijvoorbeeld onder de vrijheid van intelligentie.

Als er een vergelijking wordt gemaakt tussen de vrijheidsrechten van mensen waar de Islam al veertien eeuwen voor pleit en de vrijheidsrechten waar westerse filosofen vier à vijf eeuwen voor pleiten zien we weinig verschillen. Beiden hebben het doel om de maatschappij rechtvaardigheid bij te brengen en beiden pleiten voor dezelfde vrijheidsrechten.

Voor een moslim is het erg jammer als er gezegd wordt dat de universele mensenrechten uitvindingen van westerse filosofen zijn. Dezelfde rechten kwamen ruim duizend jaar eerder voort uit de islamitische leer, en werden via de profeet Mohammed (vrede zij met hem) geïntroduceerd in de samenleving om de rechtvaardigheid te bevorderen. Dat dit tegenwoordig vergeten wordt, is aan niemand anders te wijten dan de moslims van vandaag. Veel moslims, waar ze ook vandaan komen, staan niet stil bij deze mensenrechten die door hun eigen religie zijn geïntroduceerd. Er zijn zelfs moslims die de mensenrechten verwerpen omdat ze tegen alles zijn wat bedacht is door westerse landen. Hiernaast zijn er moslims die de mensenrechten aanvaarden omdat ze vinden dat ze, als moslim, ook wat van Westerse landen kunnen leren.

Moslims dienen het islamitische rijk in Andalusië, dat eeuwenlang over heel Spanje en over gedeelten van Frankrijk heeft geheerst, als voorbeeld te nemen. Moslims hebben toen de christenen vrijgelaten in het belijden van hun geloof. De kerken die toen in deze gebieden stonden staan er nog steeds. Hetzelfde geldt voor de christenen en joden die in het Ottomaanse rijk woonden, ook zij hadden de vrijheid om hun religie te belijden. Een andere Islamitische dynastie heeft in de vijftiende en zestiende eeuw ruim 150 jaar geheerst over heel India. De belangrijkste verandering die ze hebben ingevoerd was de vrijheid van godsdienst, waarmee ze probeerden vrede tussen moslims en hindoes tot stand te brengen. In plaats van dat moslims deze heersers als voorbeeld nemen, zijn zij tegenwoordig bezig met onderlinge conflicten. Hierbij is te denken aan de haat tussen sjiieten en soennieten en het geweld dat hieruit voortkomt.

De westerse landen hebben de afgelopen 65 jaar de mensenrechten als universeel verklaard en benadrukt dat deze rechten westerse uitvindingen zijn. Moslimlanden hebben deze mensenrechten verworpen of als westerse filosofie aanvaard, terwijl veel van deze vrijheden een onderbouwing in de Koran vinden.
Als wij als moslims onze religie beter beleven, beheersen wij onze religie beter. Als wij als moslims onze religie beter beheersen staan we sterker in onze schoenen. De Islam heeft de richtlijnen voor een rechtvaardige samenleving gegeven, het is aan de moslims om er zelf iets mee te doen.

Feyzi Konuksever

Email:  Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.