Sunitus - De instelling van de geest

De titel is een veelgehoorde reactie in Turkije op de vraag hoe het ervoor staat met de rechten van minderheden. De afgelopen tijd is dit retoriek veel vaker te horen in de ontwikkelde landen. In landen die sterk zijn gevormd door de Franse Revolutie in het vrijdheidsdenken. Wij kennen Frankrijk voor de revolutie als een land dat werd geleid door een elite dat gevormd werd door leden van de adel en geestelijken. De burger was zo ontevreden over zijn situatie en zijn leefmilieu waardoor een revolutie werd ontketend.

Vervolgens hebben de naties in Europa zich gevormd naar de ideeën van een staat die gevormd is op basis van nationaliteit. Een natie dat is gebaseerd op kenmerken waarbij de meeste burgers qua afkomst gelijk zijn. In die tijd was het een ongekend fenomeen als we naar een aantal historische gebeurtenissen kijken. We zien dat een Bulgaar de Ottomaanse Sultan helpt met het ontwerpen van grote kanonnen waardoor Constantinopel veroverd kon worden. Evenals een Zwitserse LeFort die een boezemvriend werd van Tsaar Peter en Rusland hielp zich te moderniseren.

Door het ontstaan van het natiedenken trokken de meeste leden naar elkaar toe om de eigen nationaliteit te beschermen, te ontwikkelen en sterk te maken. Hierdoor hebben we naar mijn mening veel verloren. Zie bijvoorbeeld de verschrikkingen die zich hebben voorgedaan tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog en Joegoslavië. In mindere mate speelde de nationaliteit ook een rol in de conflicten in Afrika.

Ministerie van de Buitenlandse Zaken van Nederland heeft een interessante benadering dat eigenlijk niet strookt met de opvattingen van de zittende partijen. Ik begrijp ook niet waarom we volharden in deze stelling. Min Buza stelt het volgende: “Minderheden onderscheiden zich door taalkundige, etnische, religieuze of culturele kenmerken van de meerderheid. Het is voor hen van belang om hun identiteit te behouden.” Ik zie dit niet terug in het beleid van de overheid.

Door projecten als de Europese Unie haalden we opgelucht adem omdat de nationaliteit minder belangrijk werd. Nationale belangen speelden in mindere mate een rol in de betrekkingen tussen de Europese landen. Dat lijkt te veranderen in deze onzekere tijden. Vele Europese burgers laten steeds meer merken dat ze een Italiaan, Engelsman of een Fransman zijn. Vooral door de economische crisis krijgt het benadrukken van de eigen nationaliteit een voedingsbodem. Immers, de Europese Unie was voor sommigen een economisch project. Nu dat argument bijna lijkt weg te vallen zou je bijna denken dat er ook geen reden meer is om bij elkaar te blijven.

Een vergelijking zou getrokken kunnen worden met het Romeinse Rijk. Een Rijk dat zijn gebreken kende maar uiteindelijk veel heeft betekent voor de vorming van de Europese identiteit. Op het gebied van cultuur, kunst, taal, literatuur en oorlogvoering heeft het Romeinse Rijk Europa gevormd. Helaas heeft Het Rijk zijn houdbaarheidsdatum niet kunnen overleven. Interne en externe onlusten hebben het doen vernietigen. Vervolgens heerste er eeuwenlang chaos en wanorde in Europa. We hebben zelfs Italiaanse stadstaatjes gehad die onafhankelijk beleid voerden en onderling in conflict waren. Andere machten (o.a. Het Ottomaanse Rijk) hebben gebruik weten te maken van deze chaos en wanorde. Europa heeft in die eeuwen veel verloren.

In plaats van continu het ongenoegen te uiten over Europa zouden wij moeten streven naar een Europese eenwording. Daarbij de verschillende nationaliteiten respecterend. Als wij als onderdeel van Europa steeds kritiek uiten op Europa en onafhankelijk willen optreden moeten we niet raar opkijken als de Friezen straks geen onderdeel willen blijven van Nederland. Als wij steeds doorgaan met het benadrukken van de verschillen zal er uiteindelijk teveel onwil zijn om verder te gaan als Europa. We krijgen dan een splintering op een vreedzame manier. Gebieden die zich ook onafhankelijk gaan verklaren is een onontkoombaar resultaat. Denk maar aan gebieden in Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Italië en Spanje. Het lijkt wel erg veel op de opkomst en het vergaan van het Romeinse Rijk. Een treurig beeld...