Sunitus - De instelling van de geest

Verzetters tegen het Ottomaanse Rijk, die in het zadel zijn geholpen door Europese mogendheden worden naar huis gestuurd. Aan het einde van de Eerste Wereld Oorlog heeft het Westen leiders in Noord-Afrika en het Midden-Oosten geïnstalleerd die hen in hun belangen voorzag. Hiermee lijkt het project van het Westen ten einde. Het project betekende een decennialange achteruitgang van deze regio. Dit is een bewuste en geplande actie geweest.

Nu nog steeds heeft men het, tot mijn grote ergernis, over de keuze die men moet maken tussen een dictator of een islamitisch regime. Dat er eventueel een partij aan de macht komt die zich definieert als een Islamitische partij hoeft geen reden te zijn om alarm te slaan. Dat zijn nou eenmaal de risico’s van de democratie.

Dat heeft de zoon van Kaddafi, Saif-al-Islam, ook beschreven in zijn scriptie. Saif-al-Islam heeft gestudeerd aan de Londense School of Economics. Zijn klasgenoten en hoogleraar waren dan ook zeer verbaasd toen hij afgelopen week een toespraak hield op de televisie waar hij uithaalde naar de opstandelingen. Hij bedreigde hen met dood en verderf. Deze woorden kwamen uit de mond van iemand die had nagedacht en geschreven over de democratie. Nu er de afgelopen tijd werd gespeculeerd dat hij zijn vader zou opvolgen is het voor mij duidelijk dat ook hij de kansen en voordelen inzag van een dictatoriaal regime.

Laatst keek ik naar een interview met een bekende redacteur in Turkije. Hij had het over dictators die altijd vinden dat ze goed hebben gehandeld. Geen van hen heeft zelfkritiek. Ze vinden ook heel stiekem dat ze goddelijke eigenschappen hebben. Dat is ook te zeggen over Kaddafi. Toen hij aan de macht kwam beloofde hij verbroedering tussen de Arabische volkeren, stijging van de welvaart en het vergroten van het aanzien van Libië. Ik zal Kaddafi vooral herinneren als iemand die de volgende uitspraken deed: ‘Als ik er niet ben, dan is Libië er ook niet’ en ‘als ik sterf, dan mag de rest ook vergaan.’

Kaddafi laat nu zien wat hij al die jaren stiekem heeft gedacht. Hij is overtuigd dat zijn volk idioot en achterlijk is. Idioten en achterlijken verdienen niet te leven volgens hem. Er zijn berichten over bombardementen van de civiele infrastructuur door straaljagers en tanks. Gelukkig zijn er een aantal soldaten die ook menselijke trekjes hebben. Zij tonen medeleven en compassie en deserteren. Hopelijk zal deze trend doorzetten zodat wij heel snel afscheid kunnen nemen van Kaddafi.

De jonge democratie heeft tijd en ondersteuning nodig. Deze regio zal het nu nog moeilijker krijgen. De democratie vergt heel veel dialoog en communicatie. Daarvoor heb je een bepaalde mate van volwassenheid nodig. Dat verkrijg je door jarenlang met elkaar te overleggen en respect te hebben voor de verschillen van de ander. Vele zullen zich de komende tijd teleurgesteld uitlaten over het resultaat van de revolutie. Wij moeten niet voorbijgaan aan het feit dat democratie een soort levenswijze is. Die moet je je eigen maken. Na decennialang een dictator gekend te hebben is dat lastig.

Er zijn natuurlijk wel voorbeelden in de wereld die het goed doen. Denk aan Maleisië en Turkije. Zij kunnen een model zijn voor de landen die overgaan op democratie. Het vervallen in dictatuur vereist een gek en een paar maanden. Het opbouwen van de democratie vereist de meerderheid en een paar tientallen jaren. Immers, niet alleen de verkiezingen dienen vrij en eerlijk te worden maar ook de instituten dienen democratisch ingericht te worden. Er is nog een hele lange weg te gaan voor Tunesië, Egypte en Libië…