Sunitus - De instelling van de geest

Elk jaar in augustus is het weer zover: het is de entreeweek voor alle eerstejaars studenten op de universiteiten. Bij deze gelegenheid zien veel studenten elkaar voor het eerst. Aan het begin van de week zijn de studenten nog op zichzelf, denken allemaal op hun eigen manier en gedragen zich ook zo. Naarmate de week vordert, treedt er een verandering op. Er ontstaan groepjes studenten; ze passen zich aan elkaars gedrag aan. Dit proces van het overnemen van andermans gedrag wordt mimicry genoemd.?

Uit onderzoek van Chen, Chartrand, Lee Chai & Bargh (1998) blijkt dat dit niet altijd met opzet gebeurt. Mimicry is een passief mechanisme welke een directe invloed heeft op sociaal gedrag (Bargh, Chen & Burrows, 1996). Volgens het onderzoek van Dijksterhuis, Bargh & Miedema (2000) is mimicry een manier om een veilige plaats in de sociale hiërarchie op de betreffende plaats te verzekeren.?

Misschien wel het duidelijkste voorbeeld van mimicry is de modewereld. Bizarre trends en ongemakkelijke stijlen worden zonder geklaag door ontelbare mensen gevolgd. Man en vrouw besteden aandacht aan de voorgeschreven mode. Waarom dit gebeurt begrijpen velen vaak niet. ?En tegelijkertijd is het helemaal niet zo verwonderlijk. Mode schrijft niet alleen voor welke kleurenprintjes en kledingmodellen “mooi” zijn, mode schrijft tevens voor hoe normale mensen worden geacht eruit te zien. Ga je er niet in mee, dan behoor je niet tot de groep en sta je er alleen voor. Voor mensen, die  herhaaldelijk vallen en opstaan in hun sociaal netwerk, is het essentieel zich bij een groep aan te kunnen sluiten. Dat was vroeger zo en in de hedendaagse maatschappij nog steeds. Hoe erg er ook geschreeuwd wordt dat we allemaal individuen moeten zijn.?Hoe vaak wordt een kind op de basisschool wel niet gepest, omdat deze een bril draagt? Hoe vaak wordt een meisje van de leeftijd 14 niet uitgelachen als ze de verkeerde soort kleding draagt? Wordt een zakenman serieus genomen als hij de vergaderzaal binnenkomt in een oranje pak?? Het onbewuste mechanisme van mimicry beseft hoe belangrijk het is om bij de groep te horen. Door er net zo uit te zien als de heersende groep wordt je gerekend tot deze groep, met de bijbehorende rechten. De managers van de grote modebedrijven spelen handig in op dit mechanisme door het extra te benadrukken in de campagnes. Met als resultaat dat een concept dat door een select groepje bedacht is wereldwijd gedragen wordt.

Als iemand zijn sociale positie kan verkrijgen door zich op een bepaalde manier te kleden, lijkt dat maar een kleine prijs. Totdat er te veel geld wordt betaald om eigen voeten in de schoenen te kunnen proppen. Het is dan ook nog eens onmogelijk om langer dan 10 minuten in diezelfde schoenen te staan.